There are no translations available.

Para-aramid, otomobil lastikleri içindeki çelik tellerin yerine kullanılacak bir malzeme arayışı esnasında, 1971 senesinde Dupont tarafından geliştirilmiştir.

Aramid ismi "aromatik poliamid"den türetilmiştir. Aramidin kimyevi bileşimi "poli para fenilen terepitelamid" olarak tanımlanır. Bu nedenle malzeme yaygın olarak para-aramid olarak da adlandırılır. İlave olarak, 1960'lı yıllarda geliştirilen ve meta-aramid olarak tanımlanan bir aramid türü daha mevcuttur bununla birlikte meta-aramid'ler bu yazının kapsamı dışındadır.

Aramid, naylon ailesinin bir üyesidir. Sıradan naylon türevleri üstün yapısal niteliklere sahip olmamakla birlikte aramidler yüksek mukavemete ve modüle sahip ilk organik liflerdir.

Dupont tarafından üretilen ilk para-aramid lifi ise "Kevlar" ticari adıyla tescil edilmiş bir malzemedir.

Farklı uygulamalar için geliştirilmiş muhtelif Kevlar türevleri mevcuttur. En çok bilinenleri;

• Kevlar 29 lifi; yüksek mukavemet (3600 MPa), düşük yoğunluk (1440 kg/m³), yüksek kopma uzaması (%4.0).  Zırh malzemeleri, halatlar, kablolar ve asbest yerine kullanılır.
• Kevlar 49 lifi; yüksek modül (131 GPa), yüksek mukavemet (3800 MPa), düşük yoğunluk (1440 kg/m³), düşük kopma uzaması (%2.8).  Denizcilik ve otomotiv uygulamalarında yaygın olarak kullanılır.
• Kevlar 149 lifi; çok yüksek modül (186 GPa), yüksek mukavemet (3400 MPa),  düşük yoğunluk (1470 kg/m³), çok düşük kopma uzaması (%2.0). Havacılık ve uzay uygulamalarında kullanılır.

Kevlar 100, Kevlar 119, Kevlar 129, Kevlar 159, Kevlar XP gibi çeşitli uygulama sahaları için geliştirilmiş  para-aramid ürevleri de mevcuttur. Piyasada yaygın olarak bulunabilen ve kısaca kevlar olarak belirtilen ürün ise Kevlar 49'dur.  

Dünya üzerindeki ikinci büyük aramid üreticisi ise Japon Teijin'dir. Para-aramid ailesinden Technora (Kevlar 29 muadili) ve Twaron da (Kevlar 49 muadili) geniş bir kullanıcı yelpazesine ulaşmıştır. Twaron molekül yapısı olarak Kevlar'dan hafifçe farklılık gösterir.

Bunun yanında Çin'in de üçüncü büyük oyuncu olarak aramid piyasasına girmesi söz konusudur.

Aramid kullanılan yapılarda en çok tercih edilen matris malzemeleri sırasıyla epoksi, vinilester ve fenolik reçinelerdir.

Para-aramidlerin temel niteliklerini belirtirmek gerekirse:

Üstünlük olarak;

• Düşük yoğunluk
• Yüksek esneklik modülü
• Yüksek çekme mukavemeti
• Yüksek darbe mukavemeti
• Yüksek yorulma mukavemeti
• Yüksek sürtünme mukavemeti
• Yüksek kimyasal dayanıklılık
• Düşük kopma uzaması
• Düşük ısıl genleşme
• Ateşe dayanıklılık (Erime noktası yok, 500°C de bozulma başlar)
• Yalıtkanlık

Zafiyet olarak;

• Morötesi ışınlara karşı hassasiyet (sürekli karanlıkta saklanmaları gereklidir, güneşe maruz kaldığında hızla mukavemet kaybına uğramaya ve parlak sarı olan rengi kahverengiye dönmeye başlar.)
• Lif veya kumaş halindeyken katlama, büzme gibi etkilerle zarar görebilmesi ve ham ürünün depolama zorluğu
• Kesme ve işleme zorluğu
• Bünyesine nem almaya meyilli olması
• Tuzlara ve asitlere karşı hassasiyet
• Düşük basma mukavemeti

olarak sayılabilir.

ETP (Elyaf Takviyeli Plastik) yapılarında yoğun olarak para-aramid temelli elyaflar kullandığımız sert tabanlı şişme bot modellerimiz arasında

JP-750-RDJ, JP-600-RDJ ve JP-730-RDJ-F sınıfı askeri botlarımız sayabiliriz.

- - - - - - -
Kaynaklar
http://www.kevlar.com
http://www.teijinaramid.com
http://www.wikipedia.com
http://www.about.com